Stoczek-Klasztorny-1

Region. Sanktuaria na Szlaku Pielgrzymkowym Świętej Warmii
 

Sanktuarium NMP Matki Pokoju w Stoczku Klasztornym (gm. Kiwity) to jeden z sześciu kościołów Szlaku Pielgrzymkowego Świętej Warmii. Trochę na wyrost zaliczono do nich usytuowaną na Mazurach Świętą Lipkę, jeden z najpiękniejszych barokowych kościołów w Polsce, ale pozostałe to już rzeczywiście Warmia. Tym niemniej wszystkie są godne uwagi, i wszystkie warto odwiedzić (Święta Lipka, Stoczek Klasztorny, Krosno k. Ornety, Chwalęcin, Gietrzwałd i Głotowo). Prawie wszystkie są pw. Najświętszej Marii Panny za wyjątkiem Głotowa, gdzie znajduje się sanktuarium Najświętszego Sakramentu i Męki Pańskiej.

Sanktuaria Świętej Warmii tworzą wyjątkowy Szlak Pielgrzymkowy dostępny przez cały rok, chociaż największe zainteresowanie odwiedzaniem tych miejsc panuje latem. W najgorszym miesiącu pod względem ruchu turystycznego czyli listopadzie ruch pielgrzymkowy niewielki, ale 24 listopada 2016 r. w Stoczku Klasztornym (Warmińskim) spotkałem jedną wycieczkę autokarową i mieszkających w Domu Pielgrzyma mieszkańców Gdańska, którzy niewątpliwie szukali tutaj wyciszenia i odpoczynku od wielkomiejskiego zgiełku. A do tego akurat to miejsce nadaje się jak mało które.

Sanktuarium w Stoczku Klasztornym leży na uboczu głównych szlaków komunikacyjnych Warmii i Mazur. Aby tu trafić trzeba specjalnie zjechać z głównych dróg. Niewątpliwie warto to zrobić, by poznać jeden z oryginalnych, barokowych zabytków regionu. Zobaczyć miejsce o ciekawej historii, które ma również swój znaczący ślad w historii kościoła w Polsce w wyniku uwięzienia tu w latach 1953-54 kardynała Stefana Wyszyńskiego. To nie jest współcześnie zaprojektowany kościół, które często mają atmosferę magazynów fabrycznych. Atmosfera barokowego kościoła to rzecz niepowtarzalna, której chyba we współczesnych obiektach nie da się osiągnąć

Stoczek Klasztorny szczyci się wieloma dziełami sztuki z XVII stulecia. Sam kościół zbudowany został w latach 1639 – 1641, i jest podziękowaniem biskupa warmińskiego Mikołaja Szyszkowskiego za rozejm ze Szwedami zawarty w 1635 roku w Sztumskiej Wsi. Po latach szwedzkich mordów, grabieży i ucisku na Warmii zapanował pokój, a w Stoczku powstała okrągła – przez co nietypowa – świątynia na wzór rzymskich bazylik. To był pierwszy etap, bo – jak pokazały lata późniejsze – świątynia została znacząco rozbudowana.

Stoczek-Klasztorny-3

Również jej wyposażenie z biegiem lat rosło i stawało się coraz bogatsze. Dzięki fundatorom trafiały tutaj liczne dzieła sztuki- rzeźby, obrazy, meble, naczynia liturgiczne. Dziś mówimy o sztuce sakralnej, ale tak naprawdę 300-400 lat temu inna prawie nie istniała. Zaczęło się od kopii obrazu Matki Bożej „Salus Populi Romani” (Zbawienie Ludu Rzymskiego) sprowadzonej w 1640 roku z Rzymu. Za rządów biskupa Michała Radziejowskiego obraz przykryto srebrną sukienką, która była wotum za zwycięstwo Sobieskiego pod Wiedniem. Koronacji obrazu dokonał biskup Andrzej Załuski, który 16 lipca 1700 roku konsekrował świątynię nadając jej tytuł Nawiedzenia NMP. W latach 1708-1711 kościół otoczono krużgankami. W czterech narożnikach umieszczono kaplice; w północno-wschodnim kaplicę Krzyża św., w narożniku północno-zachodnim kaplicę św. Kajetana (obecnie znajduje się tu nowsza rzeźba), w południowo-wschodnim kaplicę św. Walentego, a w południowo-zachodnim kaplicę św. Jana Nepomucena (obecnie znajduje się tu krzyż i rzeźba przedstawiająca św. Franciszka). W roku 1712 rozbudowano świątynię, dobudowano prezbiterium, a nad całością umieszczono wysoką wieżę, na której zawieszono dzwony. Ołtarz wykonał Krzysztof Peucker, twórca ołtarza świętolipskiego. Umieszczono w nim obraz przedstawiający Matkę Bożą Pokoju. W czasie kilkudziesięcioletnich prac nie zapomniano również o zakrystii klasztornej. Do dziś zachowała się wspaniała komoda z XVII w., ozdobiona obrazami przedstawiającymi franciszkańskich świętych, lawaterz do obmywania rąk, gotycki krzyż oraz monstrancje z XVII i XVIII w., a także wielki zegar szafowy z 1749 roku. Maciej Meyer w 1736 r. na sklepieniach krużganków namalował sceny ze Starego Testamentu, a Krzysztof Perwanger, rzeźbiarz tyrolski, w 1734 r. wykonał do krużganków stacje Drogi Krzyżowej w formie płaskorzeźb, natomiast świątynię ozdobił figurami drewnianymi św. Franciszka z Asyżu i św. Piotra z Alkantary. Podziwianą ozdobą świątyni jest ambona z żelaza, dzieło Hermana Ketenbringka z Dobrego Miasta, oraz kuta w żelazie balustrada z 1756 r. To akurat pozostałość z lat, kiedy jeszcze świątynia była tylko rotundą.

Stoczek-Klasztorny-5

Opiekunem świątyni od 1957 roku jest Zgromadzenie Księży Marianów (m.in. budowniczowie świątyni w Licheniu). Jan Paweł II 19 czerwca 1983 roku dokonał uroczystej koronacji znajdującego się w kościele obrazu NMP Matki Pokoju. W czasie tej uroczystość Ojciec Święty przekazując Marianom różaniec powiedział „Wypraszajcie pokój dla całej ziemi”. Od 1987 roku sanktuarium w Stoczku Klasztornym ma rangę Bazyliki Mniejszej. Od 1996 roku sanktuarium wzbogaciło się o zrekonstruowany ogród barokowy, miejsce wypoczynku i spacerów.

Stoczek-Klasztorny-4

Historia najnowsza sanktuarium to nieustanny ciąg zabiegów Księży Marianów o przywrócenie świątyni dawnej świetności. Wiele osób im sekunduje wspierając w tych staraniach. Ale jak pokazują wydarzenia z 28/29 sierpnia 2012 roku – nie wszyscy. Wówczas skradziono wykonane ze srebra: siedemnastowieczną suknię, berło oraz dwie korony z obrazu Matki Bożej z Dzieciątkiem w ołtarzu głównym. Na szczęście samego obrazu sprawca kradzieży nie uszkodził. Jak wynika z relacji złodziej w ciągu dnia wyłamał ozdobną deskę w bocznym ołtarzu św. Anny i ukrył się w jego wnętrzu do czasu zamknięcia kościoła. Po dokonaniu kradzieży otworzył drzwi główne i wybił okno w kruchcie poprzez które dostał się na krużganki okalające świątynię. Na końcu po wyłamaniu kłódki i zdjęciu sztab z bocznych drzwi krużganków wydostał się z poza teren sanktuarium. Srebrne szaty zniknęły, i mimo zatrzymania sprawcy kradzieży nie odnalazły się. Złodziejem okazał się wieloletni recydywista, który był skazywany na kary więzienia za rozboje i kradzieże. Srebrne wota zdążył sprzedać. Nowe, które wykonano jako kopię utraconych, zrobił artysta z Gdańska. Poświęcono je 19 czerwca 2013 roku w 30. rocznicę koronacji obrazu. Zdarzenie pokazuje, że utrzymanie świątyni i jej wyposażenia w dobrej kondycji wymaga również jej ochrony.

Soczek-Klasztorny-2

Fot. Z tego ołtarza złodzieje skradli srebrną sukienkę, korony i berło na obrazie Matki Pokoju

Fot. S. Kędzierski - portalopolnocy.pl

 

Komentarze stworzone przez CComment' target='_blank'>CComment

Follow

facebook googleplusinstagram

Najczęściej czytane

Gizycko z lotu
Wegorzewo 100lat
Twierdza B5
Swieto Twierdzy Boyen 2016
Marcin Kędzierski
IMG 6253a
Siberian Expedition 2015
St Bruno 20
park wodny

Polecamy

Na naszej stronie używamy plików cookies. Polityka cookies

Our website is protected by DMC Firewall!